Sách Sapiens – Lược Sử Loài Người – Tác giả Yuval Noah Harari

Sapiens – Lược Sử Loài Người là một trong những cuốn sách hiếm hoi có thể thay đổi cách người đọc nhìn nhận về chính mình, về xã hội và về toàn bộ lịch sử văn minh nhân loại. Tác phẩm đặt ra những câu hỏi lớn về bản chất con người và cái giá loài người đã phải trả cho sự tiến bộ.

Ra đời trong bối cảnh con người đang bước sâu vào kỷ nguyên công nghệ và trí tuệ nhân tạo, Sapiens càng cho thấy giá trị bền vững của một góc nhìn lịch sử mang tính phản tư. Cuốn sách không đưa ra câu trả lời dễ chịu. Thay vào đó, nó buộc người đọc phải suy nghĩ, nghi ngờ và đối thoại với chính những điều từng được xem là hiển nhiên.

SÁCH SAPIENS – LƯỢC SỬ LOÀI NGƯỜI

Yuval Noah Harari là sử gia, triết gia và giảng viên tại Đại học Hebrew Jerusalem. Ông được biết đến rộng rãi nhờ khả năng kết nối lịch sử cổ đại với các vấn đề nóng bỏng của thế giới hiện đại như chủ nghĩa tư bản, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học và tương lai của loài người.

Không viết lịch sử theo lối hàn lâm khô cứng, Harari kể chuyện bằng tư duy liên ngành. Sinh học tiến hóa, nhân học, kinh tế học, tôn giáo học và triết học được đan xen tự nhiên trong lập luận của ông. Chính điều này giúp Sapiens tiếp cận được cả độc giả phổ thông lẫn giới học thuật.

Ấn bản tiếng Việt của Sapiens – Lược Sử Loài Người được phát hành với sự hiệu chỉnh nội dung mới, có sự đóng góp từ Cộng đồng đọc sách Tinh hoa. Đây là phiên bản được cập nhật nhằm đảm bảo độ chính xác và tính thời sự của các lập luận lịch sử.

• Tác giả: Yuval Noah Harari
• Người dịch: Nguyễn Thủy Chung
• Hiệu đính: Võ Minh Tuấn
• Thể loại: Lịch sử, Nhân chủng học, Khoa học tự nhiên & xã hội
• Đơn vị phát hành: Alpha Books
• Nhà xuất bản: NXB Tri Thức
• Số trang: 566
• Hình thức: Bìa Mềm

1. Lược Sử Loài Người: 3 cuộc Cách mạng thay đổi định mệnh

Sapiens tập trung vào ba cuộc cách mạng lớn đã định hình lại toàn bộ tiến trình lịch sử:

Cách mạng Nhận thức 70.000 năm trước

Sapiens mở đầu bằng câu hỏi tưởng chừng đơn giản: vì sao loài người lại thống trị hành tinh này. Harari đưa người đọc quay về hơn 70.000 năm trước, khi Homo sapiens chỉ là một loài động vật bình thường giữa nhiều loài người khác như Neanderthal hay Denisovan.

Cuốn sách khoa học này cho thấy bước ngoặt quyết định không nằm ở sức mạnh thể chất hay trí thông minh cá nhân, mà ở khả năng hợp tác linh hoạt trên quy mô lớn. Theo Harari, chính “cuộc cách mạng nhận thức” đã cho phép con người sáng tạo ra những câu chuyện chung, từ thần thoại, tôn giáo đến luật pháp và quốc gia.

Cách mạng nông nghiệp – bước tiến hay cái bẫy lịch sử

Một trong những luận điểm gây tranh cãi nhất của Sapiens là cách Harari nhìn nhận cuộc cách mạng nông nghiệp. Trái với quan niệm phổ biến rằng nông nghiệp giúp con người sống tốt hơn, Harari lập luận rằng đây có thể là “cái bẫy lớn nhất trong lịch sử”.

Con người làm việc nhiều hơn, ăn uống kém đa dạng hơn và phụ thuộc vào mùa màng, trong khi dân số tăng nhanh dẫn đến bất bình đẳng và xung đột. Lịch sử, dưới góc nhìn này, không phải lúc nào cũng là câu chuyện của tiến bộ tuyến tính.

Ở các chương tiếp theo, Sapiens phân tích ba trụ cột lớn đã định hình xã hội loài người: tiền tệ, đế chế và tôn giáo. Harari cho rằng tiền không chỉ là công cụ trao đổi, mà là một hệ thống niềm tin mang tính toàn cầu.

Tôn giáo và các hệ tư tưởng cũng được xem như những “hư cấu hữu ích”. Chúng tồn tại không phải vì đúng hay sai tuyệt đối, mà vì giúp hàng triệu, thậm chí hàng tỷ con người tin tưởng và hợp tác với nhau.

Cách mạng Khoa học (Khoảng 500 năm trước) và Thế giới hiện đại

Khi bước sang thời kỳ hiện đại, Sapiens tập trung vào sự hình thành của chủ nghĩa tư bản, khoa học và cách con người tái định nghĩa hạnh phúc. Harari đặt câu hỏi sắc bén: liệu con người ngày nay có thực sự hạnh phúc hơn tổ tiên mình hay không.

Ông chỉ ra nghịch lý của xã hội hiện đại: năng suất tăng, tiện nghi nhiều hơn, nhưng cảm giác bất an và trống rỗng cũng gia tăng. Sự phát triển vật chất không đồng nghĩa với sự thỏa mãn tinh thần.

Tương lai của loài người

Phần cuối của Sapiens mở ra viễn cảnh tương lai với công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo và khả năng “nâng cấp” con người. Harari không dự đoán một cách đơn giản, mà đặt ra câu hỏi mang tính đạo đức và triết học: nếu con người có thể thiết kế chính mình, thì “con người” sẽ còn nghĩa là gì.

2. Tại sao Sapiens lại khác biệt?

Điểm làm nên sự khác biệt hoàn chỉnh của Sapiens chính là lối tư duy liên ngành độc đáo, phá vỡ mọi khuôn mẫu của một cuốn sách lịch sử truyền thống. Yuval Noah Harari không chỉ liệt kê các sự kiện mà còn kết nối nhuần nhuyễn giữa sinh học, kinh tế và triết học. Ông giải thích nguồn gốc loài người dưới góc độ động vật học, phân tích cách tiền tệ trở thành hệ thống niềm tin phổ quát nhất hành tinh, đồng thời đặt ra những câu hỏi triết học sâu sắc về ý nghĩa thực sự của cuộc sống và hạnh phúc.

Bên cạnh đó, tác phẩm còn gây ấn tượng mạnh nhờ sự kết hợp tài tình giữa góc nhìn vĩ mô và vi mô. Sách không chỉ dừng lại ở những biến động lớn lao như sự sụp đổ của các đế chế hay sự hình thành nền kinh tế toàn cầu, mà còn len lỏi vào từng ngóc ngách cảm xúc của cá nhân. Harari khiến độc giả phải sững sờ khi đặt lên bàn cân so sánh: Liệu một nông dân thời Trung cổ có thực sự kém hạnh phúc hơn một công nhân hiện đại hay không? Cách tiếp cận này giúp chúng ta định nghĩa lại hoàn toàn khái niệm về sự thỏa mãn trong cuộc sống.

Cuối cùng, giá trị cốt lõi của cuốn sách nằm ở việc bóc tách sự thật về những “hư cấu hữu ích”. Harari chỉ ra rằng những khái niệm quyền lực như quốc gia, công ty hay thậm chí là quyền con người thực chất đều là những cấu trúc tưởng tượng do chúng ta tạo ra. Tuy nhiên, chính những hư cấu này là sợi dây liên kết giúp xã hội loài người vận hành ổn định và hợp tác ở quy mô lớn. Khi thấu hiểu được bản chất này, người đọc sẽ có một cái nhìn bao dung, tỉnh táo và bản lĩnh hơn trước mọi biến động phức tạp của thế giới hiện đại.

Với hàng triệu bản được bán ra trên toàn thế giới và được dịch sang nhiều ngôn ngữ, Sapiens đã trở thành một hiện tượng xuất bản. Cuốn sách thường xuyên xuất hiện trong danh sách đọc của các nhà lãnh đạo, doanh nhân, học giả và sinh viên.

3. Đọc Sapiens giúp gì cho người đọc? 

Trong bối cảnh thế giới hiện tại đầy biến động với sự bùng nổ của công nghệ và những thay đổi sâu sắc về tư duy, việc sở hữu Sapiens – Lược sử loài người không chỉ là sở hữu một cuốn sách lịch sử, mà còn là trang bị cho mình những lợi ích vô giá để định vị bản thân:

• Mở rộng tư duy hệ thống: Cuốn sách giúp bạn xây dựng một tầm nhìn bao quát bằng cách kết nối các sự kiện lịch sử xa xưa với những thách thức nóng bỏng của kỷ nguyên mới. Bạn sẽ hiểu rõ mối liên hệ mật thiết giữa quá trình tiến hóa với các vấn đề hiện đại như khủng hoảng biến đổi khí hậu hay sự trỗi dậy mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo.
• Rèn luyện khả năng phản biện: Harari không cung cấp câu trả lời có sẵn mà khuyến khích người đọc tự đặt câu hỏi về những niềm tin mặc định của xã hội. Qua đó, bạn học được cách nhìn xuyên qua những “lớp màn” hư cấu để đánh giá các giá trị chính trị, tôn giáo và kinh tế một cách độc lập và sắc sảo hơn.
• Thấu hiểu bản thân sâu sắc: Khi giải mã được nguồn gốc sinh học của loài Homo Sapiens, bạn sẽ nhận ra rằng nhiều bản năng, nỗi sợ vô hình hay những mong muốn phù phiếm của mình đều bắt nguồn từ hàng chục ngàn năm trước. Sự thấu hiểu này là chìa khóa để bạn làm chủ cảm xúc và định hướng bản thân tốt hơn trong cuộc sống.

Cuốn sách phù hợp với người yêu lịch sử, khoa học xã hội và triết học. Những ai quan tâm đến tương lai công nghệ, kinh tế và nhân loại cũng sẽ tìm thấy nhiều gợi mở giá trị. Ngay cả độc giả phổ thông, không có nền tảng học thuật chuyên sâu, vẫn có thể tiếp cận Sapiens nhờ lối viết mạch lạc, giàu ví dụ và gần gũi. Đây là món quà tặng cao cấp và ý nghĩa cho chính bản thân bạn, cho bạn bè hoặc người thân, những ai khao khát tìm hiểu về nguồn gốc và vị thế của con người trong vũ trụ này.

Sapiens – Lược Sử Loài Người là một lời mời đối thoại với quá khứ, hiện tại và tương lai của chính chúng ta. Mỗi trang sách là một câu hỏi mở, buộc người đọc phải suy nghĩ lại về những điều tưởng như đã biết. Đặt mua ngay ấn phẩm chính hãng tại WiixBook để bắt đầu hành trình khám phá lịch sử nhân loại theo một góc nhìn hoàn toàn mới, sâu sắc và đầy thách thức.