Trong mỹ thuật hàn lâm phương Tây, Dessin từng được các bậc thầy Phục Hưng coi là nền tảng chung của hội họa, điêu khắc và kiến trúc. Tuy nhiên, tại Việt Nam, khái niệm này thường bị giản lược, thậm chí bị hiểu sai. “Nghệ thuật dessin” của Nguyễn Đình Đăng ra đời như một nỗ lực nghiêm túc nhằm trả lại cho dessin vị trí xứng đáng của nó.

Đây là lần đầu tiên các tri thức về dessin, từ lịch sử, triết học, chất liệu cho đến phương pháp giảng dạy, được hệ thống hóa toàn diện trong một cuốn sách duy nhất bằng tiếng Việt.
SÁCH “NGHỆ THUẬT DESSIN” BẢN GIỚI HẠN
Nguyễn Đình Đăng sinh năm 1958 tại Hà Nội và hiện sinh sống tại Nhật Bản. Ông đồng thời hoạt động trong hai lĩnh vực tưởng như tách biệt. Một mặt, ông là nhà nghiên cứu lý thuyết vật lý hạt nhân tại viện RIKEN, một trong những trung tâm khoa học hàng đầu thế giới. Mặt khác, ông là họa sĩ thực hành, tham gia triển lãm thường niên của hội Mỹ thuật Chủ Thể tại Bảo tàng Mỹ thuật Tokyo và là hội viên Hội Mỹ thuật Việt Nam từ năm 1987.
Với hơn 50 năm vẽ dessin và 50 năm vẽ sơn dầu, Nguyễn Đình Đăng không tiếp cận mỹ thuật bằng cảm tính thuần túy. Ông tiếp cận nó như một hệ thống tri thức có cấu trúc, có quy luật, có lịch sử phát triển và có nền tảng vật lý, hóa học, sinh học rõ ràng.
Trước cuốn sách phiên bản giới hạn “Nghệ thuật dessin”, ông đã để lại dấu ấn sâu sắc với cuốn Kỹ thuật vẽ sơn dầu xuất bản năm 2018. Cuốn sách này đã góp phần thay đổi nhận thức của giới mỹ thuật Việt Nam về kỹ pháp sơn dầu nhiều lớp. “Nghệ thuật dessin” tiếp tục con đường ấy, nhưng ở một tầng sâu hơn và rộng hơn.
- Tác giả: Nguyễn Đình Đăng
- Nhà xuất bản: NXB Dân trí
- Đơn vị phát hành: Công ty Cổ phần Văn hóa Đông A
- Thể loại: Mỹ thuật, lý thuyết và thực hành dessin
- Số trang: 760 trang
- Hình thức: Bìa vải buckram
- Phiên bản: Ấn bản giới hạn
- Số lượng phát hành: 1231 bản
1. “Nghệ thuật dessin” – Bối cảnh ra đời và ý nghĩa
Từ “dessin” trong tiếng Pháp (tương đương với drawing trong tiếng Anh) thường bị hiểu đơn giản là “vẽ chì” hay “hình họa”. Tuy nhiên, theo định nghĩa của các bậc thầy Phục Hưng, dessin chính là “cha đẻ của mọi nghệ thuật”.
Dessin không chỉ là việc sao chép lại những gì mắt thấy. Đó là quá trình tư duy, phân tích cấu trúc, ánh sáng và nhịp điệu để tái tạo lại thế giới trên mặt phẳng hai chiều. Nếu hội họa là một tòa nhà, thì dessin chính là nền móng vững chắc nhất. Không có dessin, màu sắc chỉ là những mảng rơi rạc không hồn.
Tuy nhiên, theo thời gian, việc dạy và học dessin bị phân mảnh. Nhiều kiến thức nền tảng bị mai một hoặc bị giản lược thành kỹ năng hình thức, đặc biệt là trong giảng dạy và thực hành nghệ thuật tại Việt Nam.
“Nghệ thuật dessin” ra đời nhằm khắc phục khoảng trống đó. Cuốn sách không chỉ trả lời câu hỏi “vẽ thế nào”, mà quan trọng hơn là “vì sao phải vẽ như vậy”. Dessin trong sách được đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với lịch sử mỹ thuật, triết học phương Tây, khoa học tự nhiên và phương pháp giáo dục nghệ thuật.
Đây là lần đầu tiên người đọc Việt Nam có thể tiếp cận một công trình tổng hợp toàn diện về dessin, với độ sâu học thuật tương đương các tài liệu kinh điển nước ngoài. Cuốn sách nghệ thuật này không phải là sách nhập môn đơn giản. Đây là một công trình nền tảng, mang tính hệ thống cao. Nó giúp người đọc hiểu rằng vẽ không phải là hành động cảm tính, mà là một quá trình tư duy phức hợp, kết hợp giữa quan sát, phân tích và kỹ năng.
Với sinh viên mỹ thuật, sách cung cấp nền tảng vững chắc để tránh lối học vẽ rời rạc. Với họa sĩ chuyên nghiệp, sách mở ra cơ hội rà soát và đào sâu lại những gì tưởng như đã quen thuộc. Với người yêu nghệ thuật nói chung, đây là cánh cửa để tiếp cận mỹ thuật hàn lâm một cách nghiêm túc và bài bản.
2. “Nghệ thuật dessin” – Hành trình xuyên suốt 8 thế kỷ
Cuốn sách này có độ dày ấn tượng lên tới 760 trang, được chia thành 8 chương với logic chặt chẽ, dẫn dắt người đọc từ nền tảng lý thuyết đến thực hành và trải nghiệm cá nhân, từ quá khứ đến hiện tại.
- Chương 1 – Bản chất của nghệ thuật dessin: Chương mở đầu tập trung vào lịch sử, triết học và nền tảng lý thuyết của dessin. Bạn sẽ hiểu vì sao các thiên tài như Leonardo da Vinci hay Michelangelo lại coi trọng dessin hơn bất cứ điều gì khác. Chương này giúp người đọc nhận thức được dessin không chỉ là kỹ năng tay chân mà là một hoạt động trí tuệ bậc cao, bao gồm tư duy thị giác, khả năng quan sát và hiểu cấu trúc của thế giới.
- Chương 2 – Dụng cụ và chất liệu vẽ dessin: Đây là phần cực kỳ hữu ích cho những người thực hành hội họa. Tác giả mô tả chi tiết hầu hết các chất liệu từng được sử dụng để vẽ dessin từ thời Phục Hưng đến hiện đại như bút chì, than chì, bút sắt đến những chất liệu cổ xưa như chì bạc (silverpoint). Mỗi chất liệu đều được phân tích về tính chất vật lý, ưu điểm, hạn chế và cách sử dụng phù hợp. Bạn sẽ học được cách chọn giấy, cách pha chế mực, và hiểu sâu về tính chất của từng loại họa phẩm. Những kiến thức này vốn rất hiếm khi được giảng dạy đầy đủ tại các trường mỹ thuật hiện nay.
- Chương 3 – Phương pháp dạy và học dessin: Chương này cung cấp một cái nhìn tổng thể về sự tiến hóa của việc đào tạo nghệ thuật dessin. Từ những cuốn sách mẫu thời Trung Cổ, hệ thống Academic (Hàn lâm) cho tới các phương pháp nghiên cứu giải phẫu và cấu trúc khối ở thế kỷ XX. Chương này giúp người đọc hiểu rõ vì sao các phương pháp dạy vẽ thay đổi theo thời đại. Đây là kim chỉ nam cho những ai đang tự học hoặc muốn tìm kiếm một phương pháp sư phạm đúng đắn.
- Chương 4 – Các danh họa vẽ dessin tiêu biểu: Chương này giới thiệu tiểu sử và đóng góp của 34 danh họa tiêu biểu trong nghệ thuật dessin, từ thế kỷ XV đến XX. Qua đó, người đọc thấy được vai trò trung tâm của dessin trong sự nghiệp của các bậc thầy lớn.
- Chương 5 – Giai thoại về dessin: Những câu chuyện bên lề, những giai thoại ít được biết đến trong đời sống sáng tác của các danh họa giúp chương này trở nên sinh động. Dessin hiện lên không chỉ như kỹ pháp, mà như một phần đời sống tinh thần của nghệ sĩ.
- Chương 6 – Hồi ức vẽ dessin của tác giả: Nguyễn Đình Đăng kể lại hành trình gắn bó với dessin từ khi mới 3–4 tuổi cho tới hiện tại. Đây là phần mang tính tự sự, giúp người đọc hiểu rõ hơn vì sao tác giả dành gần cả đời để nghiên cứu và thực hành dessin.
- Chương 7 – Các tác phẩm dessin của Nguyễn Đình Đăng: Một tuyển chọn các tác phẩm dessin của chính tác giả. Đây là minh chứng trực quan cho những luận điểm và phương pháp được trình bày trong sách.
- Chương 8 – Phụ lục: Phần phụ lục cung cấp thêm tư liệu, bảng biểu và thông tin hỗ trợ, giúp người đọc tiện tra cứu và nghiên cứu sâu hơn.
3. “Nghệ thuật dessin” phiên bản giới hạn
“Nghệ thuật dessin” được xuất bản dưới dạng ấn bản giới hạn, thể hiện sự trân trọng đặc biệt dành cho nội dung học thuật bên trong. Sách được in 4 màu trên giấy Couche Matt định lượng 150 gsm, cho chất lượng hình ảnh rõ nét và chiều sâu màu sắc tốt.
Bìa cứng bọc vải buckram, bọc áo và có hộp đựng riêng giúp bảo vệ sách và tăng giá trị thẩm mỹ. Với khổ lớn 24,2 x 30 cm và độ dày 760 trang, đây là một cuốn sách có trọng lượng cả về vật chất lẫn tri thức.
Cuốn sách mang lại nhiều giá trị thiết thực. Nó là tài liệu học tập và nghiên cứu lâu dài. Nó là nguồn cảm hứng cho sáng tạo cá nhân. Đồng thời, với hình thức giới hạn, đây còn là một ấn phẩm sưu tầm có giá trị cao và quà tặng cao cấp cho những ai yêu hội họa, phù hợp với những tủ sách mỹ thuật nghiêm túc. Đặc biệt là vào thời đại mới như ngày nay, khi các phương tiện kỹ thuật số và AI đang dần lấn át, những giá trị nguyên bản của “Nghệ thuật dessin” lại càng trở nên quý giá. Cuốn sách của Nguyễn Đình Đăng như một lời nhắc nhở về tầm quan trọng của đôi tay và khối óc con người trong việc sáng tạo nghệ thuật.
Nếu bạn đang tìm kiếm một cuốn sách có thể thay đổi tư duy hội họa của mình, hoặc đơn giản là muốn sở hữu một ấn phẩm đẹp đến nao lòng để đặt trên kệ sách, “Nghệ thuật dessin” chính là lựa chọn hoàn hảo nhất!













