Bỉ vỏ là một trong những tiểu thuyết sớm và quan trọng nhất của văn học hiện thực Việt Nam thế kỷ XX. Tác phẩm không chỉ ghi dấu tên tuổi Nguyên Hồng khi ông mới mười chín tuổi, mà còn mở ra một thế giới văn chương thấm đẫm tình thương, nỗi đau và sự phẫn nộ trước những bất công của xã hội cũ.

Ấn bản Bỉ vỏ do Đông A và Nhà xuất bản Văn học liên kết ấn hành mang đến cho độc giả hôm nay một cơ hội đọc lại tác phẩm trong hình thức trang trọng, chỉn chu, với phần minh họa nghệ thuật giàu cảm xúc.
TIỂU THUYẾT BỈ VỎ (BÌA CỨNG)
Nguyên Hồng (1918 – 1982) là một cây bút hiện thực xuất sắc với tuổi thơ đầy vất vả và sớm sống đời bươn chải. Chính những ngày tháng “vào tù ra tội”, tiếp xúc với mọi hạng người dưới đáy xã hội tại Hải Phòng và Nam Định đã nhào nặn nên một ngòi bút đầy tính chiến đấu nhưng cũng vô cùng nhân ái.
Ông gia nhập văn đàn từ năm 18 tuổi và nhanh chóng gây tiếng vang lớn với Bỉ vỏ (1937). Suốt sự nghiệp, ông luôn hướng về những người phụ nữ, trẻ em và tầng lớp nghèo khổ, để lại các tác phẩm bất hủ như Những ngày thơ ấu, Cửa biển…. Năm 1996, ông được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.
- Tác giả: Nguyên Hồng
- Minh họa: Hoàng Phượng Vỹ
- Thể loại: Tiểu thuyết, Văn học hiện thực phê phán
- Kích thước: 16 x 24 cm
- Số trang: 256 trang
- Khối lượng: khoảng 800 gram
- Hình thức: Bìa cứng, có áo, in màu toàn bộ
- Nhà xuất bản: Văn học
- Đơn vị phát hành: Công ty Cổ phần Văn hóa Đông A
Hoàn cảnh ra đời của Bỉ vỏ
Tiểu thuyết Bỉ vỏ được Nguyên Hồng viết và sửa chữa ít nhất năm lần, hoàn thành vào ngày 26 tháng 4 năm 1937. Khi tác phẩm ra đời, tác giả mới mười chín tuổi, nhưng đã sớm nếm trải nhiều cay đắng của cuộc sống. Nguyên Hồng từng sống trong cảnh nghèo khó, bươn chải, vào tù ra tội và tiếp xúc trực tiếp với những tầng lớp người cùng khổ trong xã hội đương thời.
Chính những trải nghiệm khắc nghiệt đó đã trở thành chất liệu sống cho Bỉ vỏ. Tác phẩm nhanh chóng gây tiếng vang và giành được giải thưởng văn chương của Tự Lực Văn Đoàn. Đây được xem là một hiện tượng văn học, báo hiệu sự xuất hiện của một cây bút hiện thực giàu cảm xúc và nhân đạo.
Nằm trong tủ sách Văn chương và Mỹ thuật của Đông A, ấn bản này không chỉ chú trọng vào nội dung mà còn nâng tầm giá trị sưu tầm. Điểm đặc biệt của lần xuất bản này là nội dung được giữ lại từ bản in đầu tiên năm 1938 của nhà xuất bản Đời Nay. Những ngôn ngữ lóng đặc trưng của giới giang hồ xưa và các dấu nối từ cổ vẫn được bảo tồn, mang lại không khí nguyên bản nhất cho độc giả.
Bỉ vỏ – Khi con người bị dìm xuống bùn đen
Bỉ vỏ (tiếng lóng chỉ người đàn bà ăn cắp) kể câu chuyện về cuộc đời Tám Bính, một cô gái quê hiền lành, trong sáng và luôn hướng thiện. Từ một người con gái mang khát vọng sống lương thiện, Tám Bính từng bước bị xã hội đương thời xô đẩy, dìm xuống trong đau khổ, tủi nhục và khinh miệt.
Những biến cố nối tiếp nhau không chỉ cướp đi cơ hội sống tử tế của Tám Bính, mà còn bẻ gãy dần nhân cách và niềm tin của cô. Từ một con người trong sáng, Tám Bính bị đẩy vào con đường tăm tối, chốn bùn nhơ của xã hội lưu manh tại Hải Phòng không còn lối thoát. Cái bi kịch của nhân vật không đến từ một sai lầm cá nhân đơn lẻ, mà từ cả một hệ thống xã hội tàn nhẫn, vô cảm trước số phận con người.
Bỉ vỏ khép lại bằng một kết cục bi thương, nhưng không hề tuyệt vọng. Giữa những trang viết đẫm nước mắt, người đọc vẫn cảm nhận được tấm lòng nhân hậu, niềm tin sâu kín của Nguyên Hồng vào phẩm chất tốt đẹp của con người, dù bị chà đạp đến tận cùng.
Giá trị hiện thực và nhân đạo trong tác phẩm
Dù được viết khi tác giả còn rất trẻ, cuốn sách văn học Bỉ vỏ đã cho thấy một cái nhìn hiện thực mạnh mẽ và không né tránh. Nguyên Hồng phơi bày những góc khuất đau đớn của xã hội cũ, nơi người nghèo, đặc biệt là phụ nữ, gần như không có quyền lựa chọn số phận.
Tuy nhiên, điều khiến Bỉ vỏ vượt lên trên một bản cáo trạng xã hội đơn thuần chính là chiều sâu nhân đạo. Nguyên Hồng không viết để kết tội con người, mà để lên tiếng bênh vực những số phận bị chà đạp. Ông nhìn thấy trong những con người cùng khổ ấy một phần tinh khiết, một khát vọng sống tử tế vẫn le lói dù bị vùi dập.
Chính tác giả từng thổ lộ rằng Bỉ vỏ là “một cái gì tinh khiết của hồn, xác tôi cho cõi đời mà tôi yêu mến”. Câu nói ấy có thể xem như chìa khóa để hiểu tinh thần xuyên suốt của tác phẩm.
Bỉ vỏ trong dòng văn học hiện thực Việt Nam
Bỉ vỏ được xem là một trong những tác phẩm mở đầu cho dòng văn học hiện thực giàu tính nhân đạo của Nguyên Hồng. Từ Bỉ vỏ, người đọc có thể nhận ra những mạch cảm xúc và đề tài sẽ tiếp tục được ông khai thác sâu hơn trong các sáng tác sau này như Qua những màn tối, Hơi thở tàn, Cửa biển hay hồi ký Những ngày thơ ấu.
Trong bức tranh chung của văn học hiện thực Việt Nam giai đoạn trước Cách mạng, Bỉ vỏ đứng bên cạnh những tác phẩm lớn của các nhà văn cùng thời, góp phần khắc họa chân dung xã hội với tất cả sự khắc nghiệt, bất công và đau đớn, nhưng cũng đầy tình thương con người.
Ấn bản mới của Đông A
Ở lần xuất bản này, Đông A sử dụng lại phần nội dung theo bản in lần đầu năm 1938 của nhà xuất bản Đời Nay. Về mặt biên tập, sách chỉ chỉnh sửa một số lỗi chính tả và lỗi in, căn cứ theo quy cách chính tả hiện hành, nhằm giúp người đọc dễ tiếp cận hơn mà vẫn giữ nguyên tinh thần văn bản gốc.
Những yếu tố đặc trưng của ngôn ngữ Nguyên Hồng như tiếng lóng, cách dùng từ thời kỳ trước, dấu nối trong địa danh đều được giữ nguyên. Điều này giúp bảo tồn không khí thời đại và giọng văn nguyên bản của tác phẩm.
Một điểm nhấn đặc biệt của ấn bản Bỉ vỏ lần này là phần minh họa của họa sĩ Hoàng Phượng Vỹ. Sử dụng phong cách nghệ thuật Ngây thơ, tranh minh họa của ông mang vẻ đơn giản, bộc trực, đôi khi giống như cách trẻ thơ cảm nhận thế giới.
Hoàng Phượng Vỹ không cố gắng tái hiện hiện thực một cách tả thực, mà biểu đạt hiện thực theo cảm xúc. Màu sắc mạnh, đôi lúc tương phản, cùng những ẩn dụ đậm chất Việt Nam đã góp phần mở rộng không gian cảm xúc cho văn bản. Minh họa không chỉ làm đẹp cuốn sách, mà còn đối thoại với văn chương, giúp người đọc cảm nhận sâu hơn nỗi đau, sự mong manh và những khát vọng thầm lặng trong Bỉ vỏ.
Ai nên đọc và sở hữu Bỉ vỏ?
Dù xã hội đã thay đổi rất nhiều so với thời điểm Bỉ vỏ ra đời, nhưng những câu hỏi mà tác phẩm đặt ra vẫn còn nguyên giá trị. Đó là câu hỏi về số phận con người, về trách nhiệm của xã hội đối với những người yếu thế, và về khả năng giữ gìn phẩm giá trong nghịch cảnh.
Đối với người đọc hôm nay, Bỉ vỏ không chỉ là một tác phẩm văn học kinh điển, mà còn là lời nhắc nhở về lòng trắc ẩn, sự thấu cảm và trách nhiệm con người với con người.
Bỉ vỏ đặc biệt phù hợp với những độc giả yêu văn học Việt Nam, quan tâm đến dòng văn học hiện thực và các tác phẩm mang chiều sâu nhân đạo. Đây là cuốn sách cần thiết cho học sinh, sinh viên, giáo viên, người nghiên cứu văn học và những ai muốn hiểu rõ hơn về xã hội Việt Nam đầu thế kỷ XX.
Với hình thức bìa cứng, in màu toàn bộ và minh họa nghệ thuật, ấn bản này cũng là một lựa chọn đẹp để làm quà lưu niệm, quà tặng tri thức cho bạn bè, mang giá trị lâu dài cả về nội dung lẫn thẩm mỹ.
Bỉ vỏ không phải là cuốn sách mang lại cảm giác dễ chịu, nhưng là cuốn sách cần thiết. Tác phẩm là tiếng nói xót xa, chân thành và dũng cảm của một nhà văn trẻ dành cho những con người cùng khổ. Qua gần một thế kỷ, Bỉ vỏ vẫn giữ nguyên sức nặng cảm xúc và giá trị nhân văn, xứng đáng được đọc lại và trân trọng.













