Những Cậu Con Trai Phố Pál chính là một “viên ngọc quý” như thế của văn học Hungary. Không chỉ là một câu chuyện về những trò chơi trẻ thơ, tác phẩm còn đan xen với những bài học sâu sắc về danh dự, trách nhiệm và sự hy sinh.

Ra đời năm 1907, cuốn tiểu thuyết của nhà văn Hungary Molnár Ferenc đã vượt qua giới hạn của một câu chuyện thiếu nhi thông thường để trở thành tác phẩm kinh điển, được yêu mến ở nhiều quốc gia và nhiều thế hệ. Tại Việt Nam, Những Cậu Con Trai Phố Pál từng gắn bó với ký ức đọc sách của không ít độc giả, và nay được tái bản trong một ấn bản bìa cứng chỉn chu, giàu giá trị lưu giữ.
SÁCH NHỮNG CẬU CON TRAI PHỐ PÁL (BÌA CỨNG)
Molnár Ferenc là một trong những gương mặt lớn của văn học Hungary đầu thế kỷ XX. Xuất thân là nhà báo, từng làm phóng viên chiến trường trong Thế chiến I, ông mang vào văn chương cái nhìn tỉnh táo về con người và xã hội. Giọng văn của Molnár nhẹ nhàng, giàu quan sát, đôi khi pha chút châm biếm nhưng luôn thấm đẫm sự cảm thông.
Cuộc đời nhiều biến động, từ châu Âu sang Mỹ để tránh sự đàn áp của chủ nghĩa phát xít, đã khiến ông càng thấu hiểu thân phận con người nhỏ bé trước lịch sử. Trong số các tác phẩm của ông, Những Cậu Con Trai Phố Pál được xem là cuốn tiểu thuyết thành công và bền bỉ nhất, một câu chuyện giản dị nhưng chứa đựng tinh thần nhân văn sâu sắc. Với lối kể chuyện tự nhiên, am hiểu tâm lý trẻ thơ, Molnár Ferenc đã biến một trò chơi giả trận thành một bản anh hùng ca về danh dự.
Ấn bản bìa cứng này do Công ty Cổ phần Văn hóa Đông A và Nhà xuất bản Dân trí liên kết ấn hành. Đây là ấn bản được đầu tư kỹ lưỡng cả về nội dung lẫn mỹ thuật, phù hợp để đọc lâu dài, sưu tầm hoặc làm quà sinh nhật ý nghĩa cho thiếu nhi và người lớn yêu văn học.
- Tác giả: Molnár Ferenc
- Dịch giả: Vũ Ngọc Cân
- Minh họa: Reich Károly
- Thể loại: Tiểu thuyết thiếu nhi, Văn học tuổi mới lớn, Văn học Hungary
- Số trang: 270
- Kích thước: 15,5 x 24 cm
- Trọng lượng: 500 gr
- Hình thức: Bìa cứng, có bìa áo, in màu toàn bộ
1. Một khu đất trống và cả thế giới tuổi thơ
Bối cảnh câu chuyện diễn ra tại Budapest vào cuối thế kỷ XIX, xoay quanh một nhóm cậu bé sống ở phố Pál. Tài sản quý giá nhất của các cậu không phải đồ chơi hay của cải, mà là một bãi đất trống nơi các cậu bé học sinh thường xuyên đến chơi đùa và coi đó là “vương quốc” riêng của mình. Trong mắt người lớn, đó chỉ là một mảnh đất khô cằn, gồ ghề, bị kẹp giữa những ngôi nhà cao tầng. Nhưng trong trí tưởng tượng của trẻ thơ, nơi ấy là cả một vũ trụ.
Buổi sáng, khu đất trống là đồng cỏ châu Mỹ. Buổi chiều, nó trở thành bình nguyên Hungary trong mưa. Khi khác, đó là biển mùa đông hay cực Bắc xa xôi. Tại đây có pháo đài, hào lũy, có “chủ tịch”, “đại tướng”, “thượng úy” và một “chú lính trơn” duy nhất. Những trò chơi trẻ con tưởng chừng ngây thơ lại mang dáng dấp của một xã hội thu nhỏ, với luật lệ, trật tự và danh dự.
2. Cuộc chiến vì “vùng đất thiêng”
Tuy nhiên, khu đất trống của nhóm phố Pál đứng trước nguy cơ bị xâm chiếm bởi một nhóm trẻ khác, một “băng nhóm” hùng mạnh gọi là “Vườn Thực vật”. Trước thử thách ấy, các cậu bé không bỏ chạy hay thỏa hiệp. Các cậu tổ chức phòng thủ, lập kế hoạch, phân chia vai trò, và sẵn sàng “chiến đấu” để bảo vệ mảnh đất của mình.
Cốt truyện tập trung vào cuộc chiến bảo vệ bãi đất trống phố Pál. Trong cuộc chiến tưởng tượng ấy, tình bạn, lòng trung thành và sự hy sinh được thử thách. Có những nhân vật mạnh mẽ, có những cậu bé yếu đuối, nhưng mỗi người đều góp phần theo cách riêng.
Đặc biệt, hình ảnh “chú lính trơn” nhỏ bé nhưng trung thực và dũng cảm đã trở thành một trong những nhân vật gây xúc động mạnh mẽ nhất của tác phẩm. “Chú lính trơn” là Nemecsek, cậu bé nhỏ con nhất, có địa vị thấp nhất trong đội quân phố Pál. Nemecsek thường bị các bạn coi thường vì vẻ ngoài yếu ớt, nhưng chính cậu lại là người sở hữu trái tim dũng cảm nhất. Cậu đã không ngần ngại hy sinh sức khỏe, lội qua dòng nước lạnh buốt để bảo vệ danh dự cho đồng đội.
Trận chiến cuối cùng trên bãi đất trống không chỉ là cuộc tranh giành chỗ chơi, mà là cuộc chiến vì lòng trung thành và ý chí tự do. Cuộc chiến kết thúc. Khu đất trống có thể vẫn bị đe dọa bởi thế giới người lớn, nhưng điều quan trọng hơn là các cậu bé đã bước thêm một bước dài trên con đường trưởng thành.
3. Vì sao “Những cậu con trai phố Pál” là một tác phẩm vượt thời gian?
Ẩn dưới lớp vỏ của một câu chuyện thiếu nhi là những suy ngẫm sâu sắc về xã hội và con người. Những Cậu Con Trai Phố Pál cho thấy trẻ em không hề đơn giản như người lớn vẫn nghĩ. Các cậu có khái niệm rõ ràng về công bằng, danh dự và trách nhiệm.
Tác phẩm cũng không tô hồng thế giới trẻ thơ. Nó phơi bày cả sự đố kỵ, phản bội nhưng cuối cùng, sự tha thứ và lòng cao thượng vẫn chiến thắng. Hình ảnh Nemecsek bé nhỏ nhưng hiên ngang đối diện với kẻ thù đã trở thành biểu tượng bất tử cho tinh thần “nhỏ nhưng không yếu”.
Khu đất trống là biểu tượng cho thế giới nội tâm của tuổi thơ, cho không gian tự do nơi con người được là chính mình. Cuộc chiến bảo vệ khu đất ấy không chỉ là trò chơi, mà là hành trình bảo vệ giá trị, bảo vệ niềm tin và bản sắc. Tác phẩm đặt ra câu hỏi nhẹ nhàng nhưng sâu sắc về việc con người trưởng thành đánh mất điều gì khi thế giới tưởng tượng bị lấn át bởi thực tế khô cứng.
Không gian và thời gian trong sách có thể thuộc về Budapest đầu thế kỷ XX, nhưng cảm xúc và trải nghiệm thì mang tính phổ quát. Bất kỳ ai cũng từng có một “khu đất trống” của riêng mình. Bất kỳ ai cũng từng đối diện với khoảnh khắc buộc phải lựa chọn giữa an toàn và điều mình tin là đúng.
Chính vì vậy, cuốn sách văn học này đã được đưa vào chương trình học phổ thông ở nhiều quốc gia, được chuyển thể thành kịch, phim và luôn được tái bản qua nhiều thế hệ.
4. Bản dịch Vũ Ngọc Cân cùng Minh họa Reich Károly
Tại Việt Nam, Những Cậu Con Trai Phố Pál gắn liền với bản dịch của PGS.TS Vũ Ngọc Cân, bút danh Vũ Thanh Xuân. Bản dịch này được đánh giá cao bởi sự trong sáng, mạch lạc và giàu cảm xúc, giữ được tinh thần nguyên tác mà vẫn rất gần gũi với độc giả Việt. Sau gần bốn thập kỷ kể từ lần xuất bản đầu tiên, Đông A lựa chọn tái bản bản dịch đã gắn bó với nhiều thế hệ, như một sự tiếp nối ký ức đọc sách và tình yêu văn chương.
Ấn bản lần này sử dụng minh họa của họa sĩ Reich Károly, với phong cách nhẹ nhàng, gần gũi. Các hình vẽ không chỉ minh họa câu chuyện mà còn mở rộng không gian tưởng tượng, giúp độc giả nhỏ tuổi dễ dàng bước vào thế giới của khu đất trống, của pháo đài và những trận đánh giả đầy kịch tính.
Với thiết kế bìa cứng, có bìa áo và in màu toàn bộ, cuốn sách mang dáng dấp của một ấn phẩm lưu giữ. Đây là lựa chọn phù hợp để làm quà tặng cho trẻ em, cho gia đình, hoặc cho những người từng yêu mến cuốn sách này từ thuở nhỏ.
Cuốn sách giúp trẻ em học cách sống có trách nhiệm, trung thực và biết đứng về phía điều đúng đắn. Với người lớn, tác phẩm là cơ hội để nhìn lại tuổi thơ, để nhớ rằng những giá trị tưởng chừng nhỏ bé lại chính là nền tảng cho nhân cách sau này.













